Endometrium Kanseri Kalıtsal Bir Hastalık mıdır?
Endometrium kanserlerinin büyük çoğunluğu sporadik, yani ailesel geçiş göstermeyen vakalardır.
Bu olgularda hastalık; yaş, hormonal faktörler, obezite, diyabet ve çevresel etkenlerin birlikte etkisiyle gelişebilir.
Ancak daha küçük bir hasta grubunda kalıtsal gen değişiklikleri nedeniyle endometrium kanseri gelişme riski artabilir.
Bu nedenle her endometrium kanseri genetik değildir.
Lynch Sendromu Nedir?
Endometrium kanseri ile en sık ilişkilendirilen kalıtsal durum Lynch Sendromudur.
Lynch Sendromu, DNA onarımından sorumlu bazı genlerdeki kalıtsal değişiklikler nedeniyle ortaya çıkan bir sendromdur.
Bu sendroma sahip bireylerde yalnızca endometrium kanseri değil;
- Kolorektal (kalın bağırsak) kanseri,
- Yumurtalık kanseri,
- Mide kanseri,
- İnce bağırsak kanseri,
- İdrar yolları kanserleri
gibi farklı kanser türlerinin görülme riski de artabilir.
Ailede Rahim Kanseri Olması Riski Artırır mı?
Ailede endometrium kanseri bulunan her birey yüksek risk grubunda değildir.
Ancak özellikle;
- Birden fazla aile bireyinde endometrium kanseri bulunması,
- Genç yaşta tanı alan akrabaların olması,
- Aynı ailede kolon ve rahim kanserinin birlikte görülmesi
gibi durumlarda kalıtsal bir sendrom açısından değerlendirme yapılabilir.
Risk değerlendirmesi mutlaka uzman hekim tarafından yapılmalıdır.
Kimlerde Genetik Danışmanlık Düşünülebilir?
Doktor tarafından bazı kişiler için genetik danışmanlık önerilebilir.
Örneğin;
- Genç yaşta endometrium kanseri tanısı alanlar,
- Güçlü aile öyküsü bulunanlar,
- Lynch Sendromu düşündüren aile hikâyesine sahip kişiler,
- Aynı kişide birden fazla kanser türü gelişen hastalar
genetik değerlendirme açısından uygun adaylar olabilir.
Bu değerlendirme, gereksiz kaygıya neden olmadan yalnızca tıbbi gereklilik doğrultusunda planlanmalıdır.
Genetik Test Her Hastaya Yapılır mı?
Hayır.
Genetik testler tüm endometrium kanseri hastalarına rutin olarak uygulanmaz.
Hastanın yaşı, tümörün özellikleri, aile öyküsü ve patoloji bulguları birlikte değerlendirilerek gerekli görülen kişilerde genetik inceleme planlanabilir.
Bu karar, ilgili uzmanlık alanlarının değerlendirmesi doğrultusunda verilir.
Genetik Yatkınlık Kanserin Kesin Gelişeceği Anlamına Gelir mi?
Hayır.
Genetik yatkınlık bulunması, kişinin mutlaka endometrium kanseri olacağı anlamına gelmez.
Benzer şekilde ailesinde hiç kanser öyküsü olmayan kişilerde de endometrium kanseri gelişebilir.
Genetik risk yalnızca hastalığın görülme olasılığını etkileyen faktörlerden biridir.
Aile Öyküsü Olanlar Nelere Dikkat Etmelidir?
Ailesinde endometrium kanseri bulunan kişilerin;
- Aile öyküsünü doktoruyla paylaşması,
- Düzenli jinekolojik kontrollerini yaptırması,
- Menopoz sonrası gelişen kanamaları ihmal etmemesi,
- Düzensiz rahim kanamalarında gecikmeden değerlendirme yaptırması,
- Gerekli görülen durumlarda genetik danışmanlık alması
önerilebilir.
Takip planı kişisel risk durumuna göre belirlenmelidir.
Erken Tanı Açısından Aile Öyküsünün Önemi
Aile öyküsünün bilinmesi, risk grubundaki bireylerin daha yakından izlenmesine yardımcı olabilir.
Bu sayede;
- Şüpheli belirtiler daha erken değerlendirilebilir,
- Gerekli tetkikler zamanında planlanabilir,
- Risk yönetimi kişiye özel olarak yapılabilir.
Erken tanı açısından en önemli noktalardan biri belirtilerin geciktirilmeden değerlendirilmesidir.
Endometrium kanserlerinin büyük çoğunluğu kalıtsal değildir. Ancak Lynch Sendromu gibi bazı genetik sendromlar hastalık riskini artırabilir. Güçlü aile öyküsü bulunan kişilerin bu durumu doktorlarıyla paylaşmaları ve gerekli görüldüğünde genetik danışmanlık almaları önemlidir. Düzenli jinekolojik kontroller ve özellikle menopoz sonrası kanamaların zaman kaybetmeden değerlendirilmesi, erken tanı sürecine katkı sağlayabilir.